Uzman görüşü etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Uzman görüşü etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

3 Ekim 2013 Perşembe

Yaz biter, sonbahar gelir...


Yazın bitmesini iple çeken arkadaşlarım olduğunu biliyorum. İlk sararan yaprağın, ilk sonbahar yağmurunun fotoğrafını çekip, hemen Facebook’ta paylaşacak kadar bekliyorlar sonbaharı. Ama yok, bende olmuyor! Ne kadar kendimi alıştırmaya çalışsam da, “sayılı gün çabuk geçer; kışın sonu bahar” desem de, soğuk günleri sevmiyorum ben. Sevemiyorum. Hal böyle olunca, adı depresyon mudur bilmem ama, soğuk havalarda karamsar, çekilmez biri olup çıkıyorum. Hani imkanım olsa, kış uykusuna yatıp, bahara kadar uyanmasam modundayım.

İşte ben tam da bu haldeyken, dışarda dünden başlayan yağmur aralıksız devam ederken, hava, kızımı sabah okula montla gönderecek kadar soğumuşken, bu yazı düştü posta kutuma. Yazının başlığı: “Sonbahar deprsyonundan kurtulmanın 10 yolu”. Bu yolları gösteren: Liv Hospital Klinik Psikoloğu Beril Yardımcı. Benim için işe yarayacağına pek de inanmadan “belki?” diyerek okudum. Ve gözüme 9. Maddeyi kestirdim.
1.      Odanıza gün doğsun: Sonbahar depresyonunun belirtilerinden biri sabahları uyanmada yaşanan zorluktur. Yatak odasında zaman ayarlı aydınlatma sistemi kurmak ve alarmınız çalmadan yarım saat önce suni de olsa yatağınızda gün doğumunu hissetmek uyanmayı kolaylaştırır.
2.    Hayatınıza ışık sokun: Hava serin ve karanlık diye güneş ışığından vazgeçmeyin! Özellikle gündüzleri bulutlu bile olsa dışarı çıkın ve güneş ışığını görün. Erken kalkın, perdeleri açın, dışarı çıkın.
3.    Hareket sizi kurtarır: Soğuk hava terlememek için özür değildir. Spor merkezinde, evde veya hatta tercihen dışarıda kalbiniz 140’ın üzerinde çarpsın! Sadece kiloyu korumak ve sağlıklı kalmak için değil, günlük hayatın stresinden uzaklaşmak için de spora vakit ayırın.
4.    Şekere dikkat: Mutluluk, zindelik ve canlılık hissi veren seretonin hormonunun seviyesi düştüğünde, karbonhidratlara ve şekerli gıdaları tüketme isteği artar. Kışın özellikle de tatlı yeme eğilimi artar. Şekerli ve beyaz unlu gıdalara bağımlılık fizyolojik bir gerçektir. Bunlar bedende uyuşturucular gibi biyokimyasal sistemleri etkiler. Ne yediğiniz nasıl hissettiğinizi ciddi ölçüde etkiler.
5.    Sosyal hayatı unutmayın: Arkadaşların, ailenin, iş arkadaşlarının, komşuları önemini azımsamayın. Bazen bir telefon, kahve sohbeti veya e-mail size canlandırır.
6.    Kışa heyecan katın: Bir şeyi yaşamayı beklemek insanı motive eder. Sonbahar ve kış, havaların ısınmasını beklemek için çok uzundur. Size heyecan verecek bir hafta sonu gezisi, gece planı veya spor planları kışınıza renk katacaktır.
7.    Gevşeyin: İş, ders, aile, arkadaşlar, randevular, buluşmalar meşgul olmaktan hoşlansanız dahi herkesin sakin kalmaya ihtiyacı vardır. Bazı sorumluluklara veya davetlere “hayır” demekten kaçınmayın ve birkaç dakika hiçbir şey yapmadan geçirin. Bu zamanda dikkatinizi içe döndürüp ruhsal olarak sakinleşmeye, bedensel olarak gevşemeye ayırın.
8.    Uyku: Ne fazla ne de az olmalı: Zamanı iyi kullanarak ve disiplinli olarak, geceleri 7-8 saat uyumayı hedefleyin. Yatma ve kalkma saatini belli bir düzene oturtmak, hayata ritmini verir ve enerji seviyesini arttırır. İhtiyacınız olan düzeni bulun. Özellikle de hafta sonları çok fazla uyumamaya özen gösterin, bu insanı daha yorgun düşürebilir.
9.    Mevsimi kabul edin: Mevsimlerin değişimi doğal bir akıştır. Bu değişimi yargılamak yerine izlemek ve detaylarını görmek insanın daha olumlu bir ruh hali içinde kalmasını sağlar. Sonbahar, kış, kendine özgü deneyimleri beraberinde getirir. Değişen doğasından, artan tiyatro sayısına, sebzelerinden televizyondaki programlara keyif aldığınız şeyleri fark edin. Kot giymek ve salep içmek ağustosta pek yapmadığımız şeylerdir.
10. Profesyonel destek alın: Sıralanan belirtilerden üç ya da daha fazla sizin için 2 haftayı aşkın bir süredir geçerli ise profesyonel destek almaktan çekinmeyin: İsteksizlik-mutsuzluk, değersizlik–suçluluk hisleri, uyku bozukluğu–aşırı uyku hali, enerji azalması–yorgunluk, iştah değişikliği, sinirlilik, endişe-kaygı, konsantrasyon bozuklukları…

23 Eylül 2013 Pazartesi

Her öğün 100 kalori azaltınca


Diyetisyen ve Yaşam KoçuGizem Şeber’in “ben diyet yapamıyorum” diyenlere özel bir tavsiyesi var. Her öğünden 100 kalori azaltmak. Eğer bunu yaparsak, ayda 1 kilo verebilirmişiz. Hesap basit: Öğünde 100 kalori, üç öğün üzerinden günde 300 kalori ediyor. Bu da haftada 2100 kalori demek. Bu miktarla da ayda 1 kilo verilebiliyormuş. Gelelim öğünde 100 kalori azaltmak için Şeber’in önerilerine:

Tek seçim: Restoranda yemek yediğiniz zamanlarda, aynı menü içerisinde birden çok seçenek gelir. Bu seçeneklerden birini bile azaltmak, 100 kaloriden daha fazlasından kurtulmak anlamına gelecektir.

Küçük boy kahve: Gün içerisinde kremalı kahve içme alışkanlığınız var ise sadece büyük boydan küçük boy seçime dönüş yapmak veya küçük boy seçiminizi light ve şekersiz yapmak ortalama 100-200 kalori kar etmenizi sağlayacaktır.

Soslar yarı yarıya: Soslu yemek, soslu salata, soslu et severler bu lezzete karşı koyamıyorlarsa, normal sos miktarının yarısı kadar kullanmaları günlük 100 kalori daha az almalarına yardımcı olacaktır.

Pişirirken tadına bakmak: Yaptığınız yemeklerin tuzuna bakmak için aldığınız birer kaşıklar, yaptığınız böreklerin ve tatlıların tatlarını kontrol etmek için farkında olmadan mutfakta yaptığınız ufak atıştırmaların size günlük maliyetinin 100-300 kalori arasında olduğunu unutmayın.

Salatalardaki ekstralar: Salatalara eklenen kuru kayısı, kuru üzüm, nar, kuruyemiş gibi yiyecekler salatanın sadece besleyici değerini değil aynı zamanda kalorisini de yükseltir. Salatalarınızın sadece soslarına değil, içeriğine de dikkat etmeniz ortalama günlük 100 kalori daha az almanıza yardımcı olur.

Zeytinyağı sağlıklı ama: Zeytinyağının sağlığa olan faydaları saymakla bitmese de; 1 tatlı kaşığı yaklaşık 45 kaloridir. Sağlıklı diye bolca kullandığınız zeytinyağı fazla kilolarınızın gizli nedeni olabilir. Yemekleri 1 yemek kaşığı zeytinyağı ile pişirmek, salatalara ise 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilave etmek sizi günlük ortalama 100-250 kaloriden kurtaracaktır.

Omlet yerine: Kahvaltıda karışık omlet yerine peynirli veya sade omlet sipariş etmek ve sipariş esnasında az yağlı olmasını söylemek zor değil, ama kalori karşılığı yaklaşık 130 kalori.

Gofret yerine probiyotik yoğurt: Tatlı ihtiyacı duyduğunuzda tüketeceğiniz 1 gofret yerine 1 kutu meyveli probiyotik yoğurt tüketmek, 130 kalori eksik almanızı sağlayacak.

Patates kızartması ama: Patates kızartırken, toplam ağırlığının yaklaşık %10’u kadar yağ çektiğini biliyor muydunuz? İşte bu nedenle patates kızartması yerine fırında patates veya patates salatası tercih etmek size 100 kaloriden daha fazlasını kazandıracaktır.

Poğaça yerine simit: 1 adet poğaça veya 1 porsiyon börek yerine kahvaltıda sokak simidi tercih etmeniz ortalama 100-200 kalori arasında eksik almanıza yardımcı olur.

Tek ekmekli sandviç: Büyük boy bir sandviç veya hamburger sipariş etmek durumunda kaldığınızda ekmek diliminin birini çıkarmak 100 kalori eksik tüketmenizi sağlar.

Cips yerine patlamış mısır: Evde film izlerken, 1 paket patlamış mısır yerine yağsız patlamış 2 avuç patlamış mısır yemeniz 100 kaloriden daha fazla kar etmenizi sağlar.

Sebzeli makarna: Kıyma veya et eklenmiş makarna yerine sebzeli makarna tercih edin, 100 kalori daha az tüketin.

Pide yerine lahmacun: Kıymalı/etli veya peynirli pideler yerine 1 lahmacun tüketmek, günlük 150 kalori daha az almanızı sağlar.


İnce hamur pizza: Kalın hamur yerine ince hamur pizza siparişi size 100 kaloriden daha fazlasını kazandıracaktır. 

19 Ağustos 2013 Pazartesi

Zayıf ya da şişman!



Oh be! Sonunda sağlıklı beslenmeyle ilgili ama içinde “zayıflayın” lafı geçmeyen bir yazı geldi. Üstelik “eğer kötü besleniyorsanız, ideal kiloda da hasta olabilirsiniz” deniyor yazıda. Kim mi bunu söyleyen? Diyetisyen Canan Aksoy. Canan Hanım, “kişinin kilosunun azlığı ya da fazlalığı,  kötü beslenme alışkanlığının sadece en yaygın göstergesidir” diyor ve sağlıklı bir beslenme için şunları öneriyor:

ü  Öğünlerinizde bütün besin gruplarına yer verin. Bunu sağlamak için tabağınızı 4’e bölün. Bir parçasını sebze veya salata, bir parçasını protein (Et-tavuk-balık-yumurta-peynir-kurubaklagiller) bir parçasını tahıl (Ekmek-çorba-pilav-makarna) ve bir parçasını da süt grubu olarak düşünün.
ü  Günde 5-7 porsiyon sebze-meyve–salata tüketin. Vitamin, mineral ve posa ihtiyacınızı karşılamaya yardımcı olacağı gibi uzun süre tok kalmanıza da yardımcı olacaktır.
ü  Süt ve süt ürünlerine her öğünde yer vermeye çalışın. Kalsiyum sadece büyüme çağında ihtiyaç duydugumuz bir mineral değildir. Kemik sağlığını ve tansiyonu dengelemek açısından da her yaşta ihtiyaç duydugumuz bir mineraldir.
ü  Katı yağ tüketiminden kaçının. Yemeklerinizi sıvı yağda pişirin. Yağın fazla olmamasına ve yanmamasına özen gösterin.
ü  Tuz tüketimine dikkat edin. Ülkemizde yapılan çalışmalar günlük tuz tüketimimizin neredeyse 30 grama çıktığını gösteriyor ki, günlük tuz ihtiyacı 5 gram civarındadır.
ü  Rafine edilmiş ürünler yerine posası içinde kalan ürünleri tercih edin. Beyaz ekmek yerine tam tane ekmekleri, pirinç yerine kabuklu pirinç veya bulguru tercih edin.
ü  Güneş ışığından faydalanın. D vitamininin en önemli kaynağı güneştir. Her gün en az 20-25 dakika uzun kemiklerinizin güneş görmesini sağlayın.
ü  Sağlıklı yemek pişirme yöntemlerini tercih edin. Kızartma yerine fırınlama veya sebzelerle pişirme gibi.
ü  Şeker ve şeker içeren ürünlerden mümkün olduğunca kaçının veya tüketimini azaltın.
ü  Alkol kullanmayın, kullanıyorsanız ılımlı alkol denilen miktarları aşmamaya çalışın. Haftada 2-3 kadeh ılımlı alkol olarak tanımlanır.
ü  Kurubaklagiller vücudumuzun süpürgesidir. Haftada 1-2 gün sofranızda mutlaka kurubaklagillere yer verin.

16 Ağustos 2013 Cuma

Sıcakta uyumaya çalışmak!


1 haftadır, geceleri dönüp duruyorum yatakta. Nedeni belli; sıcak! Odadaki saatin üzerindeki derece 29’u gösteriyor. Bunu görmek bile uykumun kaçmasına yetiyor. Odanın camları tüm gün ve gece boyunca açık... üstümüzde yazlık pijamalar... pike var ama sadece göstermelik, örtmek mümkün değil... başka ne yapabilirim ki?Sanki sesimi duymuş gibi, Liv Hospital bir haber gönderdi bugün. Yazının başlığı “yaz sıcağında kaliteli ve rahat uyumanın ipuçları”. Bu ipuçlarını veren Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ferah Ece.

Hızla okudum. Ben zaten sigara içmiyorum; bel ağrılarım nedeniyle sırt üstü de uyuyamam. Klima maalesef bana göre bir alet değil. Ama yine de dikkate alacağım şeyler var elbette. Belki sizin de işinize yarar?

1.    Kilo verin
2.    Alkol ve uyku ilaçlarından kaçının
3.    Sigarayı bırakın
4.    Sırt üstü yatmayın
5.    Hassasiyetiniz yoksa yatak odanızda klima kullanın
6.    Rahat ve ortopedik yastık seçin
7.    Çarşaf, nevresim kılıfı ve yastık kılıfınız pamuklu olsun
8.    Yemeğinizi yatmadan en az 3 saat önce yiyin
9.    Akşam yemeklerinde yağlı, kızartmalı ve baharatlı yemeklerden kaçının

15 Ağustos 2013 Perşembe

Kadınlarda en çok görülen 6 hastalık


Anadolu Sağlık Merkezi’nden geldi bu haber. Çok keyifli bir konu değil ama mutlaka bir göz atın bence. Hatta siz de erkekler; anneniz, eşiniz, sevgiliniz ve belki kızınız için.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Zeynep Yılmaz, “Önemsemeyip geçiştirdiğiniz her hastalık tedavi sürecini uzatır” diyor ve kadınlarda en çok görülen 6 hastalığı şöyle sıralıyor:

Kanamalar: İlk adet 12-13 yaşlarında görülür. Eğer çocukluk döneminde kanama görülürse bunun mutlaka araştırılması gerekir. Buluğ çağı ile menopoza yakın dönemlerde adet düzensizlikleri sıkça görülebilir. Ancak beklenmedik zamanda ortaya çıkan, düzensiz, leke tarzında veya uzun süreli kanamalar mutlaka araştırma ve tedaviyi gerektirir. Menopoz döneminden sonra görülen kanamanın miktarına bakılmaksızın üzerinde önemle durmak gerekir.

Polikistik over sendromu: Nedeni tam olarak bilinmese de yanlış beslenme, aşırı kilo alma gibi problemler hastalığı tetikleyebilir. Hastalık tipik olarak genç kızlarda ve genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar. Polikistik over sendromu görülen kızlarda genellikle kilo fazlalığı, tüylenme, saçlarda dökülme ve sivilcelenme problemleri görülür. Tedavideki ilk aşama kilonun kontrol altına alınmasıdır.

İdrar kaçırma: Temelde kadınların hastalığı olan idrar kaçırma 35 yaşın üzerindeki her 5 kadından birinde görülmektedir. Kişinin sosyal yaşantısını etkileyecek olan her idrar kaçırma bir hastalıktır ve tedavi edilmelidir. İdrar kaçırma; öksürme, hapşırma, gülme gibi karın içi basıncın arttığı durumlarda ortaya çıkabileceği gibi, daha az eforla da meydana gelebilir.

Vajinal akıntılar: Normal fizyolojik akıntılar ve enfeksiyona bağlı akıntılar olarak ikiye ayrılır. Kokusuz, saydam, renksiz, adetin belirli zamanlarına göre miktarı artıp azalan akıntılar normal fizyolojik akıntılardır. Enfeksiyona bağlı olarak ortaya çıkan akıntıların belirtileri arasında renkli, kokulu, rahatsız edici miktarda görülmesi sayılabilir. Bunlar bakteri, mantar ya da parazit kökenli olabilir.

Menopoz: Menopoz, bir hastalık olmayıp, kadın hayatının en önemli geçiş dönemlerinden biri olarak sayılabilir. Adet düzenleri bozulduğunda bir çok kadın menopoza girdiğini söylese de, menopoz bir kadının peşi sıra 12 ay adet görmemesidir. Menopoza giriş yaşı ülkemizde 46-48 yaşlar arasındadır. Menopoz döneminin başlamasıyla eksilen östrojen hormonuna bağlı olarak; sıcak basmaları, terleme, uykusuzluk, vajinal kuruluk, seksüel istekte azalış, idrar problemleri, yorgunluk, ruh hali değişiklikleri, dikkat ve hafıza sorunları gibi belirtiler ortaya çıkar. Ayrıca menopoza giren her kadın şikayeti olmasa dahi kemik kaybından korunmak veya cinsel hayatının devamlılığı için hekime başvurmalıdır.


14 Ağustos 2013 Çarşamba

Kan kırmızı karpuz ya da altın sarısı kavun

Bugün gelen haberlerden birinin başlığı “Kavum mu, karpuz mu?” idi. Baştan peşin peşin söyleyeyim, bu sorunun cevabı benim için her zaman karpuz. Yanında bir parça İzmir tulumu ya da tuzsuz kelle peyniri, o da olmadı beyaz peynir ile ala...

Gelelim bu soruyu soran Diyetisyen Nil Şahin Gürhan’ın bu iki meyveyle ilgili yorumlarına. “Her iki meyvenin de yaz mevsiminde sağlığımızı geliştiren ve koruyan işlevleri saymakla bitmez” diyor Gürhan ve bu iki meyvenin benzer özelliklerini şöyle sıralıyor: 
  • Yüksek şekerli tadına rağmen karbonhidrat değerleri düşüktür. Bal gibi diye tabir edeceğimiz en tatlı karpuzda bile %10 oranında karbonhidrat bulunur.
  • Her iki meyve de oldukça düşük enerji içerir; 100 gr karpuzda 22, 100 gr kavunda ise 27 kalori bulunur.
  • Kavun ve karpuz içerdiği B1 vitamini ile normal sinir sistemi aktivitesinin devamını, B2 vitamini ile de gözün ve derinin sağlıklı işleyişini sağlar.
  • Her ikisi de C vitaminin iyi bir kaynağıdır. C vitamini bağışıklık sistemimizi güçlendiren ve yaz-kış ihtiyacımız olan temel vitaminlerimizden biridir.
  • Kavun ve karpuzda ortak bulunan bir başka vitamin olan B6 vitamini de, vücudumuzda metabolizmamız içinde işleyen, protein ve mineral tepkimelerinde gereklidir.  

Tabii bu iki meyvenin birbirine göre üstün yönleri de yok değil. Karpuzun üstünlüğü renginden geliyor. Çünkü karpuza kırmızı rengi veren karotenoid başta olmak üzere antikansorejen fitokimyasallar metabolizmamızın temizlik ajanları.

Kavunun karpuza göre üstünlüğü ise içeriğindeki Niasin ile folik asit. Niasin karbonhidrat, yağ ve protein metabolizma önemli görevleri olan, enerji sistemimizi ayakta tutan sağlığımızın koruyucusu bir vitamin. Folik asit ise hücre yenilenmesinde görevli.

Yani durum gösteriyor ki, yazın her iki meyveyi de bol bol tüketmeli.
 


7 Mayıs 2013 Salı

Çalışan anne olmak


Ta ta ta taaa... İşte en kritik konulardan biri hakkında bir uzman görüşü daha: Çalışan annenin çocuğuyla ilişkisi.

Davranış BilimleriEnstitüsü’nden Uzman Psikolog Şirin Hacıömeroğlu Atçeken, uzun bir yazı hazırlamış bu konuda. Şirin Hanım’a göre, anne – çocuk ilişkisinin kalitesi, iş – yaşam dengesine dayanıyor. Bu dengenin kurulması için yapılması gerekenler için önerileri ise şöyle:
  • Çocuğunuza ayırdığınız zamanda tamamen ona odaklanmaya ve başka şeylerle ilgilenmemeye özen gösterin.
  • Çocuğunuzla olabildiğince göz teması kurun. 
  • Onun fiziksel, duygusal ve psikolojik ihtiyaçlarına duyarlı olun.
  • Sabırla, ilgiyle ve güven vererek iletişim kurun.
  • Özellikle çocuğunuz 30 aylıktan küçük ise onunla çevresinde ona bakım hizmeti veren diğer kişilerden daha fazla zaman geçirmeye çalışın. Eğer mümkünse iş temponuzu birkaç sene buna göre ayarlayın.
  • Çok sık bakıcı değiştirmemeye çalışın.
  • Çocuğunuzla iyi bir ilişkiniz olması için önce kendinizle iyi bir ilişki kurmanız gerektiğini unutmayın.
  • Çevrede olan biteni çocuğunuza anlatın, sorularını sabırla ve anlayacağı bir dille cevaplayın.
  • Hava kapalı dahi olsa birlikte açık hava aktiviteleri yapın.
  • Çocuğunuza sınır koyup gerektiğinde ‘hayır’ diyin.
  • Her gün belli saat aralıkları belirleyip o saatlerde çalışın. Eğer yarı zamanlı çalışmayı tercih ediyorsanız; bu zaman diliminin herkes tarafından bilinir bir rutin haline gelmesini sağlayın.
  • Mümkünse evde kendinize özel bir çalışma alanı yaratın.
  • Siz odanız/ofisinizde çalışırken çocuğunuzla ilgilenecek bir kişi olmalı. Bu yardımcıya çok acil bir durum olmadığı sürece sizi rahatsız etmemesi gerektiğini söyleyin.
  • İş haricinde acil ve çocuğunuzla ilgili olmayan bazı durumlar ortaya çıktığında, bunları halletmeyi iş saatleriniz dışına erteleyin.
  • Eğer dışarıda ve tam zamanlı çalışıyorsanız mümkün olduğunca eve iş getirmemeye özen gösterin.
Öneriler güzel ama bazen uygulaması zor. Yine de denemeye değer!
 

Hayatı uzatmanın sırları

Televizyonda ne zaman denk gelsem, durup şöyle bi dinliyorum ben bu adamı. Sakin sakin anlatmasını seviyorum; açık ve net konuşmasını, bir şeyleri dayatmamasını, sadece gıdalardan değil, sevgiden bahsetmesini... En son, geçenlerde Ali Kırca ile söyleşisini dinledim biraz Osman Müftüoğlu'nun. Yeni kitabından bahsediyordu. 

Kitabın adı, “Hayatı Uzatmanın Sırları”. Müftüoğlu’nun integratif yani bütüncül sağlık yaklaşımının detayları var kitapta. “Kendin kalarak, hastalıklardan uzak, sağlıklı yaşlanma sanatı olarak tarif ettiği bu yaklaşım 10 adımda özeti ise şöyle:  
  1. Sağlık kontrollerini düzenli olarak yaptır.
  2. Genetik mirasına uygun bir hayat sür.
  3. Gereksiz yere ilaç kullanma.
  4. Modern/bilimsel tıbba inan ama geleneksel ve doğal tedavilerden de faydalan.
  5. Negatif duygulardan kurtul, affet, barış, sarıl, dokun, paylaş, sev ve sevil. Maneviyata ve huzura odaklan.
  6. Bedenini ve ruhunu toksinlerden arındır, fazlalıklardan kurtul, hafifle.
  7. Fazla kilolarını ver, sağlıklı bir kilo aralığında kalmaya gayret et.Doğru ve sağlıklı beslen, düzenli ve aktif bir hayat sür.
  8. Vücudunu vitamin ve minerallerle takviye et.
  9. İç ve dış güzelliği eşit önemse. Mutluluğun an, huzurun zaman olduğunu unutma, öncelikle huzura odaklan.

14 Mart 2013 Perşembe

Mutlu çocuk yetiştirmek



23 Nisan yaklaşırken, mail kutuma gelen haberlerin çoğu da çocuklarla ilgili olmaya başladı. Becerebilirsem, 23 Nisan’dan önce, bu özel gün için planlanan organizasyonların tümünü bir yazıda toparlayacağım. Ama yine 23 Nisan vesilesiyle gelen bu yazıyı hemen paylaşmadan duramadım. Nihayetinde, hepimiz mutlu çocuklar yetiştirmek istemiyor muyuz?
Peki var mı bu işin sihirli bir formülü? DBE Davranış Bilimleri Enstitüsü’nden Uzman Klinik Psikolog Merve Soysal Başa’ya göre mutlu çocuğun formülü şöyle: 
  • Çocuk ile doğduğu andan itibaren güvenli bir bağ kurmak gerekir. Kucağınıza alıp, göz temasında bulunup, gülümseyerek konuştuğunuzda o bağ kurulmaya başlar. Bol bol kucağınıza alarak, fiziksel olarak da sevginizi gösterebilirsiniz. 
  • Bebekleri veya çocukları mutlu etmenin en kolay yolu onunla oyun oynamaktır. İlla ki bir amacı olması gerekmez. Önemli olan beraberce keyifli vakit geçirmektir. Aktif bir şekilde beraberce oyunda yer almanız, çocuğunuzun dış dünyayı algılamasını kolaylaştırır, hayal dünyasını genişletir ve enerjisini doğru bir yere boşaltmasını sağlar.
  • Kazanmayı ve kaybetmeyi, kendini güvende hissettiği aile ortamında oyunlarla öğretirseniz, çocuğun günlük hayattaki iniş çıkışlara karşı direncini arttırabilirsiniz.
  • Çocuklara yaşlarına uygun konularda seçim şansları tanımak özgüveni destekleyici olacaktır.
  • Ona karşı yaptığınız övgülerin zamanında olmasına özen gösterebilirsiniz.
  • Olaylar karşısında yaptığı kötümser yorumlara alternatifler üretebilirsiniz.
  • Yapılan yanlışlar karşısında bağışlamayı ve bağışlanmayı öğretebilirsiniz.
  • Çocuğunuzu eleştirirken genellemelerden kaçınarak, sadece o durum veya davranışa özel bir yorum yapabilirsiniz.
  • Beraber paylaştığınız zamanları sadece zorunluluklar veya sorumluluklar (ödevler, kurslar vs.) ile harcamadan, size özel keyifli organizasyonlar (evde sinema keyfi, beraber yemek yapmak, balık tutmak, şehir içinde keşif gezilerine çıkmak vs.) yapabilirsiniz.

12 Mart 2013 Salı

Koşarken nasıl giyinmeli?



Düzenli yürüyüş yapmayı bile beceremeyen ben için, koşu bi hayal. Zaten evde bir koşucu var; o da bize yeter… Ama artık özellikle sahil yolunda, yürüyenler kadar koşanlara da sık rastlıyorum. Özellikle erkekler koşmayı daha çok tercih ediyor sanırım?! En azından benim gözlemim bu yönde…

Bahar geldi. Herkes zayıflama telaşında. Yürüyenler, koşanlar artmış. Hal böyle olunca, adidas’tan gelen bilgileri paylaşmamak olmaz. Koşuyorsanız ya da en azından buna niyetiniz varsa, okumanızda fayda olabilir.

Koşarken giyilmesi gerekenler konusunda adidas’ın önerileri şöyle:

  •  Uygun ayakkabı seçimi ayak ve bacak, uygun kıyafet seçimi ise vücut sağlığı ve rahatlık açısından büyük önem taşıdığı için, ürünlerde kullanılan taban ve kumaş teknolojilerine dikkat edilmelidir.
  • Ayakkabılarda kullanılan yastıklama teknolojileri ile hem konfor sağlanmalı hem de zemine doğru şekilde temas sağlanarak enerji tüketimi minimum, geri dönüşümü ise maksimum olmadır.
  • Tekstil ürünlerinde kullanılan kumaşlar ise terlemeyi en aza indirerek oluşan teri dışarı atmalı ve vücut ısısını tüm spor boyunca ideal seviyede tutmalıdır.
  • Koşu taytı veya kısa şortun yanı sıra, bayanlar için sporcu sütyeni de koşarken daha verimli ve etkili koşmayı destekleyen giysilerdir.
  • Coolmax teknolojisine sahip çoraplar koşu için ideal bir seçim olarak pamuklu dokusu ve file kısımları sayesinde nemi ayaktan uzaklaştırıp ayağın serin kalmasını sağlar.


7 Şubat 2013 Perşembe

Süt alerjisi mi, laktoz intoleransı mı?


“Laktoz intoleransı”nı, kızım Zeynep 1 yaşını bitirdiğinde duymuştum ilk kez. 1 yaşını bitirmişti, ben ona yavaş yavaş inek sütü vermek istiyordum, ama o ısrarla reddediyordu. Ona süt içirmenin yollarını ararken sütle ilgili bir sürü yazı okuduğumu hatırlıyorum. İşte o günlerde karşılaşmıştım bu terimle de ilk kez. Ama çok da iyi anlayamamışım anlaşılan. Meğer süt alerjisiyle laktoz intoleransı aynı şey değilmiş. Ki ben bu haberi okuyana kadar öyle olduğunu sanıyordum.

Gıda alerjisi, bağışıklık sisteminde bazı reaksiyonlara neden olan ve çeşitli testlerle gözlemlenen bir reaksiyonmuş. Birçok kişiye etkisi bulunmayan gıdalar, bazı bulgulara neden olurmuş. Mesela gıdanın yenmesinden hemen ardında ya da 2 saat sonrasına kadar, kusma, karın ağrısı, döküntü, damakta şişme, boğazda yanma vs olabiliyormuş. Gıda alerjilerinin başında da süt alerjisi varmış. Sanırım süt alerjisiyle laktoz intoleransının karıştığı nokta da burası. Ama daha çok 0-1 yaş arası bebeklerde ortaya çıkan süt alerjisi, kendiliğinden geçiyormuş. Diğerinde ise durum biraz farklı.

Laktoz intoleransı, sütte bulunan laktoz şekerinin vücutta parçalanamaması sonucunda oluşuyormuş. Böylece, süt ve süt ürünleri tüketiminden sonra karın ağrısı, ishal, gaz, mide ekşimesi, kusma, midede şişkinlik ve kramp gibi şikayetler ortaya çıkıyormuş. Ve dünyada bu konuda yapılan çalışmalar göstermiş ki, ortalama her beş kişiden birinde laktoz intoleransı varmış.

Ve beni en çok şaşırtan açıklama: Laktoz intoleransı vakalarının en büyük sebebi düzenli süt tüketilmemesiymiş. Bunu söyleyen de Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Neriman İnanç.

4 Şubat 2013 Pazartesi

Astımlı çocuk kayak yapabilir mi?


Yarıyıl tatili devam ederken, çocuklu ailelerin en sık yaptığı tatil organizasyonlarından birisi kayak. Çevremde çocuklarıyla dağa gidip, tüm gün kayan aileler de var, sadece kartopu oynayan da. İşte bu nedenle posta kutuma düşen bu haberi özellikle paylaşmak istedim.

Çocuklar havanın soğukluğuna aldırmadan koşup oynuyor, kayak yapıyor ve çeşitli aktivitelere katılıyor. Ama astımlı çocukların çoğu biraz fazlaca hareketlendirğinde öksürük ve nefes darlığı şikayeti yaşadığından, onların aileleri çocuklarının spor yapmasını pek de istemiyor. O zaman da obezite sorunu ortaya çıkıyor.

Liv HOSPITAL Çocuk Sağlığı Kliniği’nden Çocuk Alerji ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ahmet Akçay, astım rahatsızlığı olan çocukların özellikle spor yaparken bazı önlemler alması gerektiğini belirtiyor ve bu çocukların özellikle kayak yapmadan önce dikkat etmesi gereken noktaları şöyle sıralıyor:

* Kayak yapmadan 30 dakika önce hafif egzersiz yapılmalı.
* Soğuk havayla doğrudan temas engellenmelidir. Bunun için atkı veya kar maskesi kullanılmalıdır. Doğrudan soğuk havadan nefes alınması engellenmiş olur.
* Burundan nefes alıp verilmelidir. Burundan nefes alınması, alınan nefesin nemlenmesini ve ısınmasını sağlayacağı için önemlidir.
* Egzersiz ile nefes sıkışmaları oluyorsa egzersizden 15 dakika önce doktorun tavsiye ettiği nefes açıcı ilaçlar kullanabilir.
* Spor yapmak için astımınızın kontrol altında olması ve kontrol altında değilse öncelikle tedavi olunması çok önemlidir. Kontrol altında olmayan astımlı çocukların spor yapmaları çok kötü sonuçlara neden olabilir.

30 Ocak 2013 Çarşamba

Daha bol süt için


Hamilelerin en çok endişe duyduğu konulardan birisi, “acaba sütüm gelecek mi?”dir. Emziren annelerin en çok korktuğu şey ise sütlerinin kesilmesi veya bebeklerinin gelişimi için yeterli olmamasıdır. Diyetisyen ve Yaşam Koçu Gizem Şeber, sütü arttırmanın 10 kolay yolunu şöyle sıralıyor:

Sıvı tüketiminizi arttırın: Süt üretiminin yeterli olmasında en önemli koşul, annenin tükettiği sıvı miktarıdır. Günde 3-3,5 litre sıvı tüketiminin süt miktarını arttırmakta ciddi rol oynadığı uzun zamandan beri bilinmektedir.

Zayıflama diyeti yapmayın: Emzirme döneminin ilk altı ayında yapılan zayıflama diyetlerinin süt üretimini ciddi anlamda azalttığı bilinen bir gerçek. Bu nedenle emziren annelerin bebek ek besinlere geçene kadar zayıflama diyeti yapmaması önerilir.

Karbonhidrat tüketiminizi kesmeyin: Emzirme döneminde yapılan en büyük yanlışlardan biri zayıflamak adına karbonhidrat tüketiminin tamamen kesilmesidir. Emziren annenin beslenmesinde mutlaka ekmek, pilav, makarna ve meyve gibi karbonhidrat kaynakları yer almalıdır. Şekerli besinlerin süt yaptığına inanılması bir şehir efsanesinden öte değildir.

Rezenenin gücünden faydalanın: Yapılan bilimsel araştırmalar; rezene tohumunun ve rezene çayının süt miktarını arttırmakta yararlı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Rezenenin aşırı tüketiminin ise süt üretimini tamamen durdurabileceği de biliniyor. Rezeneyi sadece çay olarak tüketmek zorunda değilsiniz. Suda haşlayarak veya az yağda çevirerek de tüketmeniz mümkün.

Fesleğenin etkisini unutmayın: Fesleğen bitkisinin de düzenli kullanımda anne sütünü arttırabileceği bilinir. Yemeklerinizde fesleğene daha çok yer açın.

Yeşillere daha çok yer açın: Koyu yeşil yapraklı sebzelerin anne sütünü arttırmaya yardımcı olduğu bilinmektedir. Salatalarınızda roka, maydanoz gibi yeşilliklere yer verin. Semizotu, ıspanak ve pazı gibi sebzeleri de haşlayarak, sebze yemeği şeklinde veya az yağda çok öldürmeden kavurarak tüketebilirsiniz.

Turuncuları sofranıza alın: Havuç, balkabağı, kavun gibi turuncu renkte olan ve beta karotenden zengin olan sebzeler süt üretimini arttırmaya yardımcıdır. Havuç ve balkabağını çorbalarınızda, yemeklerinizde ve tatlılarınızda kullanabilirsiniz.

Protein olmadan olmaz: Sütün ana yapısında da yer alan protein, süt veren annelerin beslenmesinde yer alması gereken bir kaynaktır. Emziren anneler, her gün düzenli olarak süt, yoğurt, ayran, peynir, yumurta, et, tavuk, balık gibi kaliteli protein kaynaklarını tüketmelidirler.

Arpa mucizesi: Ülkemizde daha çok alkolsüz bira veya malt içecek olarak tercih edilen, arpa ile hazırlanmış yiyeceklerin veya çimlenmiş arpa suyunun, anne sütünün verimliliğini ciddi anlamda arttırdığı gözlenmiştir. Ülkemiz için yeni bir kavram olsa da, birçok ülkeden uzun zamandır anne sütünü arttırmak için kullanılan bir tahıldır.

Diyetisyen ve Yaşam Koçu Gizem ŞEBER


Gelelim kızını 21 ay emzirmiş benim bu konudaki yorumlarıma:

Süt üretimin artmasının koşulu sanıldığının aksine, bol helva yemek değil, bol sıvı tüketmek. Emziren bir annenin 3,5-5 litre arası sıvı tüketmesi öneriliyor. Elbette bu miktarın tamamının su ile karşılanması mümkün değil. Bunun için bitki çayları, ayran, çorbalar ve şekersiz meyve kompostolarından destek almak en güzeli. Annemin gece yatarken başucuma koyduğu kuru meyvelerden yapılmış şekersiz komposto ve birkaç ceviz, kızımı gece emzirirken bana iyi destek olmuştu.

Kilolara fazlaca takmamak gerek kafayı. Emziren bir annenin ilk altı ay yapması gereken tek şey yeterli ve dengeli beslenmek. Bunu yaptığınızda, kilolarınız zaten yavaş da olsa gidiyor. Bebeğiniz ek gıdalara başladığında, yani yaklaşık 6 ay sonra, eğer gerekiyorsa siz de hafif bir zayıflama diyeti uygulayabilirsiniz belki. Zayıflamak uğruna karbonhidratlardan da vazgeçmeyin sakın. Pilav ve makarnayı, abartmadan mutlaka yemelisiniz bu dönemde de.

Rezenenin bu konuya etkisi üzerine bir deneyimim yok. Benim deneyimim ısırganla ilgili. Annem tazeyken toplattırıp, gölgede kurutturmuş ve bana vermişti. Ben de bir tutam kurutulmuş ısırganı sıcak suya koyarak, günde birkaç fincan içmiştim. Sanırım işe de yaradı. Zaten piyasada süt arttırma çayı olarak satılan karışımların içeriğinde de ısırgan var. Ama bu otları kullanmadan önce dikkatli olmak lazım. Çünkü pek çok otun, aşırı tüketiminde sütü kesici etkisi de var!

Malt içeceklerinin gücünden ben maalesef yararlanamadım. Doktorumun önerisiyle eczaneden birkaç kutu almıştık ama maalesef tadı hiç ama hiç hoşuma gitmediğinden birkaç yudum denemekten öteye gidemedim.